عبد الله بن محمد ابن ناقيا ( ابن ناقيا البغدادي ) ( مترجم : ميرلوحى )
111
الجمان في تشبيهات القرآن ( فارسى )
205 و ذمّوا لنا الدنيا و هم يرضعونها * أفاويق حتّى ما يدرّ لها ثمل « 55 » و يكى از ايشان ( اعراب ) مىگفت : « آن كه درخواست بىنيازى از دنيا دارد همانند خاموشكننده آتش با كاه است . » و ابن مسعود « 56 » مىگفت : « دنيا خانه كسى است كه خانه ندارد » و مسيح ( ع ) گفت : « منم آن كه دنيا را بر روى خودش واژگون ساختم ، پس نه همسرى دارم كه بميرد ، و نه خانهاى دارم كه خراب شود » و محمّد بن الحنفيّة « 57 » گفته است : « كسى كه نفس خود را بزرگ مىشمارد ، دنيايش را خوار مىدارد » و وهيب بن الورد گفته است : « هر كه به دنيا توجه نمايد ، بايد آماده خوارى شود » و به محمّد بن واسع گفته شد : « بدرستى كه تو به چيز پست و اندك تن در مىدهى » گفت : « همانا كسى به چيز حقير و پست تن در مىدهد كه به دنيا تن در دهد . » و ابو حازم المدنى گفته است : « آنچه از دنيا گذشته ، رؤياست ، و آنچه نيامده آرزوهاست » . و حسن بصرى دنيا را ياد كرد و خواند : [ از بحر كامل ] 206 أحلام نوم أو كظلّ زائل * إنّ اللّبيب بمثلها لا يخدع و سميدع ربعىّ گفته است : « در دل شب پيرى كهن سال را شنيدم كه مىگفت : « اى آفريننده مخلوقات ، و اى داناى نهانها ! شب را براى بزرگى تو ، و ترس از عذابت ، و خوف از آتشت بيدار ماندم ، من نيرومند چيره نيستم تا پيروز شوم ، و نه بىخبرم تا آگاه شوم . . . » سپس بانگ بر آورد : « اى اهل حق ! بسترهاى فرداى خود و همسايگى با بيگانگانتان را ياد كنيد » . و على ( ع ) گفته است : « اهل الدنيا كركب يسار بهم و هم ينام « 58 » » و از سخنان
--> ( 55 ) - براى شرح آن بيت لسان العرب ، ريشه « فوق » و « ثعل » ملاحظه شود . ( 56 ) - او عبد اللّه بن مسعود از صحابه است ، و سال 32 ه . در گذشت ( الاصابة ، ج 2 ، ص 360 ، شماره 4955 ) . ( 57 ) - او محمّد بن علىّ بن ابى طالب است ، و در سال 81 ه . در گذشت ( طبقات ابن سعد ، ج 5 ، ص 66 ) . ( 58 ) - نهج البلاغه ، ج 3 ، ص 165 ملاحظه شود .